Mỗi dịp 23 tháng Chạp, nhiều gia đình lại băn khoăn không biết mâm cúng ông Táo gồm những gì cho đúng. Có nhà làm mâm cỗ đầy đặn, có nhà chuẩn bị rất gọn nhẹ. Vậy đâu là những lễ vật cơ bản cần có? Có bắt buộc phải đủ món không? Mâm cúng ông Táo nên chuẩn bị theo cách nào để vừa đúng phong tục, vừa phù hợp với đời sống hiện nay? Thực tế, mâm cúng ông Táo không có một “khuôn mẫu cứng” áp cho tất cả các gia đình. Điều quan trọng là hiểu đúng ý nghĩa của nghi lễ, từ đó chuẩn bị mâm cúng phù hợp với điều kiện và nếp sinh hoạt của mỗi nhà. Ý nghĩa của mâm cúng ông Táo Theo quan niệm dân gian, ông Công ông Táo là các vị thần cai quản bếp núc, ghi nhận việc ăn ở, sinh hoạt của gia đình suốt một năm. Ngày 23 tháng Chạp là ngày Táo quân lên chầu trời, báo cáo mọi việc với Ngọc Hoàng. Vì vậy, mâm cúng ông Táo mang ý nghĩa: Tiễn Táo quân về trời Bày tỏ lòng biết ơn vì đã phù hộ gia đình Gửi gắm mong cầu cho năm mới ấm no, thuận hòa Hiểu đúng điều này sẽ giúp bạn không quá áp lực khi chuẩn bị mâm cúng. Mâm cúng ông Táo gồm những gì theo lễ cơ bản? Dù mỗi vùng có cách làm khác nhau, một mâm cúng ông Táo cơ bản thường có các phần sau. 1. Hương, đèn và vàng mã Đây là phần không thể thiếu trong hầu hết các mâm cúng: Nhang (hương) Đèn hoặc nến Vàng mã cúng Táo quân Vàng mã thường gồm tiền vàng và bộ đồ dành cho ông Công ông Táo, số lượng nhiều hay ít tùy gia đình, không bắt buộc cầu kỳ. 2. Bộ đồ ông Công ông Táo Bộ đồ Táo quân thường gồm: 2 mũ Táo ông 1 mũ Táo bà Áo, hia đi kèm (có thể có hoặc không) Một số nơi giản lược chỉ cúng mũ và áo tượng trưng, vẫn được coi là hợp lệ. 3. Mâm lễ mặn Với gia đình cúng mặn, mâm cúng ông Táo gồm những gì thường xoay quanh các món quen thuộc trong bữa cơm hằng ngày: 1 đĩa thịt luộc hoặc gà luộc 1 bát canh (canh măng, canh rau, canh miến…) 1 đĩa xôi hoặc bát cơm trắng 1 chén nước mắm Không cần đủ mâm cao cỗ đầy. Quan trọng là đồ ăn sạch sẽ, do gia đình chuẩn bị. 4. Mâm lễ chay (nếu gia đình ăn chay) Với những gia đình theo lối sống chay tịnh, mâm cúng có thể hoàn toàn là lễ chay, thường gồm: Cơm trắng Rau xào hoặc rau luộc Canh chay Đậu hũ Mâm chay vẫn giữ trọn ý nghĩa của lễ cúng ông Táo. 5. Trái cây và nước uống Hầu hết các gia đình đều chuẩn bị thêm: 1 đĩa trái cây theo mùa 3 chén nước hoặc 1 ấm trà Có thể thêm rượu trắng nếu gia đình có thói quen cúng rượu Không nhất thiết phải là mâm ngũ quả cầu kỳ, chỉ cần trái cây tươi, gọn gàng. 6. Cá chép Cá chép là lễ vật quen thuộc, tượng trưng cho phương tiện để Táo quân lên trời. Tuy nhiên, việc cúng cá chép có sự khác nhau giữa các vùng: Miền Bắc thường cúng cá chép sống Miền Trung và miền Nam có thể dùng cá chép giấy hoặc không cúng cá Nếu có cá sống, sau khi cúng xong gia đình mang đi thả. Nếu không thuận tiện, cá chép giấy vẫn được chấp nhận. Mâm cúng ông Táo có cần đầy đủ tất cả các lễ vật không? Câu trả lời là không bắt buộc. Khi tìm hiểu mâm cúng ông Táo gồm những gì, nhiều người lo lắng thiếu lễ vật sẽ “không đúng”. Thực tế: Không cần đủ mọi món như sách vở ghi Không cần so sánh mâm cúng nhà mình với nhà khác Không cần làm quá nhiều rồi bỏ phí Một mâm cúng gọn gàng, đủ lễ cơ bản, được chuẩn bị chu đáo đã là rất tốt. Bày mâm cúng ông Táo ở đâu cho phù hợp? Tùy điều kiện từng gia đình, mâm cúng ông Táo có thể bày: Trong bếp, nếu có bàn thờ Táo quân Trên bàn thờ gia tiên Hoặc một bàn nhỏ sạch sẽ, cao ráo Điều quan trọng là nơi bày mâm phải gọn gàng, trang nghiêm, không đặt dưới đất hay khu vực sinh hoạt bừa bộn. Thời gian cúng ông Táo Thông thường, lễ cúng được tiến hành: Vào ngày 23 tháng Chạp Nên cúng trước 12 giờ trưa Nếu bận rộn, gia đình có thể cúng sớm hơn 1–2 ngày, miễn là vẫn giữ sự nghiêm túc và thành tâm. Những lưu ý khi chuẩn bị mâm cúng ông Táo Dọn dẹp bếp núc, bàn thờ trước khi cúng Trang phục gọn gàng, chỉnh tề Không bày mâm quá cầu kỳ gây lãng phí Không để mâm cúng kéo dài quá lâu Những chi tiết nhỏ này giúp nghi lễ diễn ra trọn vẹn hơn. Kết luận Hiểu rõ mâm cúng ông Táo gồm những gì sẽ giúp gia đình chuẩn bị lễ tiễn Táo quân nhẹ nhàng, không áp lực. Mâm cúng không cần cầu kỳ, chỉ cần đủ lễ, gọn gàng và xuất phát từ sự thành tâm. Giữ được tinh thần đó, lễ cúng ông Táo sẽ trở thành một nét đẹp văn hóa giản dị nhưng đầy ý nghĩa trong những ngày cuối năm. Tìm hiểu thêm: Vì sao cùng là bếp từ nhưng chất lượng lại khác nhau?
