Trong chuyến công tác tới Đà Nẵng hồi tháng 8, cô bạn tôi (làm việc ở Bộ Thông tin-Truyền thông) và tôi hẹn gặp nhau trước giờ bạn quay ra Hà Nội. Trước đó, bạn dự kiến dành 2 tiếng buổi sáng đi chợ Hàn chọn quà về cho người thân, bạn bè. Tôi “tư vấn” cho bạn chọn một số thiết bị như tôm, mực khô, ớt xanh, hạt sen… đến 2 giờ chiều, bạn gọi điện cho tôi, bảo “Tớ tìm hết chợ Hàn rồi. Chỉ còn 30 phút nữa bắt buộc ra sân bay. Hẹn gặp cậu lần khác vậy” và rối rít xin lỗi. Mỗi lần muốn sắm gì ở chợ Hàn, nhắc cả quà cho bạn bè để gửi ra Hà Nội, tôi chỉ buộc phải rộng rãi lắm là 30 phút. Vậy cô bạn tôi sắm mua loại gì mà mất đến 4 tiếng ở đó? Thử làm cho khách du lịch mới biết chợ Hàn, chợ Cồn là “thiên đường tìm sắm” cho người nhà cũng như khách ở xa đến. Vào chợ tậu món khoái khẩu Mấy chị con gái hàng mắm Dì Cẩn (lô 108) tại chợ Hàn thấy tôi là nhận mặt khách quen ngay. Cũng bởi mấy năm nay lui đến tậu mắm thường xuyên, trang bị nữa mấy chị nhớ hoài là ngày tôi khiến cho cô dâu, sau tiệc đãi khách ở doanh nghiệp, trút bộ đồ cô dâu ra, bông hoa còn dính trên mái tóc, hai vợ chồng ra chợ đóng gói mấy thùng mắm cá cơm khiến cho quà cho nhà ngoại ở Quảng Trị và nhà nội tận Thái Bình. gần 50 năm sở hữu mặt ở chợ Hàn, phương pháp đây 3 tuần, mắm Dì Cẩn “lột xác”, làm mới mình sử dụng máy đóng màng nhôm miệng hũ mắm, ko gây mùi và lợi ích hơn trong việc khiến cho quà biếu. Trên thân của chai mắm nêm in chữ nổi tên nhãn hiệu Dì Cẩn, đây là mặt hàng bán chạy nhất trong số các sản phẩm mắm tôm, mắm ruốc, mắm dưa, mắm cơm thu, tương ớt, nước mắm… của quầy hàng này. Trên nắp chai của những sản phẩm, cuộn băng dính quấn hũ mắm hiện nay cũng in tên nhãn hàng. Chị Trương Thị Thanh Minh, con gái bà Cẩn, được giao quản lý quầy hàng ở chợ Hàn gần 20 năm nay, cho biết khi quyết định đầu tư máy đóng màng nhôm là những chị tưởng tượng việc bảo vệ sản phẩm của mình đúng tiêu chuẩn chất lượng, đồng nghĩa mang bảo vệ người sử dụng trước những sản phẩm kém chất lượng tên nhãn hàng, công đoạn vận chuyển cũng dễ dàng hơn mà ko lo mắm bị đổ, bốc mùi… xung quanh hàng mắm Dì Cẩn là quầy mắm Nhứt Hoàng (chị Bé) (lô 103). Hai quầy mắm ở cạnh nhau, khách đông như nhau nhưng chưa bao giờ có hiện tượng giành khách. Bởi, người thích ăn mắm với khẩu vị của dân bản địa hay tậu mắm khiến quà cho người xứ Bắc, sẽ sắm mắm Dì Cẩn; còn nếu làm quà cho người miền Nam sẽ chọn mắm Nhứt Hoàng. Mỗi quầy mắm theo phương pháp gia truyền sẽ mang cách pha chế riêng biệt. Thực khách cứ vậy mà lựa tìm. Hai mươi năm bán gia vị ở chợ Hàn, chị Tô Thị tậu (lô 132) vẫn trung thành với các mặt hàng hành, tỏi, tiêu, ớt, hạt sen. Mấy năm nay quý khách chuộng rong biển, chị bán thêm rong biển khô. Hành, tỏi khởi thủy từ Lý Sơn, vậy thì hiển nhiên bao bì khi đóng gói chị ghi nguồn hàng ở Quảng Ngãi. Sen thì lấy ở Huế và Hội An. Rong biển, ớt xanh tại Đà Nẵng. toàn bộ bao bì đóng gói với đính kèm tên Hùng-Tìm, số điện thoại… Chị bảo, mấy năm nay bao bì sản phẩm đều buộc phải sở hữu tên sở hữu tuổi, đóng gói phong cách khách mới chọn và họ cũng biết khởi thủy nguồn hàng mới yên tâm, khiến ăn lâu dài được. Vào chợ Hàn hay chợ Cồn, dạo qua các gian hàng thực phẩm, bán các mặt hàng đặc sản khô, chỉ mang bí quyết trưng bày thời trang thôi đã dễ dàng lôi kéo khách. các dòng cá tẩm, cá khô, mực khô; những con cá ngựa, sao biển khô được người bán hàng chứa trong hũ thủy tinh lớn hay đóng gói treo tòng teng. Hàng hóa phong phú vậy, người bán hàng nào cũng nở nụ cười tươi, chào mời tận tình, giả dụ ko thích quầy hàng này, bạn đi sang quầy khác cũng ko sao. nhiều lần tôi bắt gặp cảnh người mua ở quầy này nhưng không với món hàng đúng ý, thì chủ quầy sẽ sang hàng khác lấy vật dụng khách nên về bán giúp. Đặc sản ba miền đều có mặt ở phổ biến chợ của Đà Nẵng là điều khiến cho buộc phải sự hấp dẫn và thu hút khách gần xa. Chị Trần Thị Bạch Yến, quầy hàng Thuận Yến (lô 52 chợ Hàn) không nhớ quầy của mình mang bao nhiêu món hàng đặc sản. Và sẵn vùng biển Đà Nẵng sản xuất đủ toàn bộ mặt hàng hải sản phong phú, hàng tươi sống, hàng khô đã sẵn; 2 năm trước tiểu thương nghĩ ra món mực rim me và đặt cho ngư dân các phường ven biển làm cho, đóng gói, xuất xứ, thành phần, hạn dùng đều ghi rõ trên nhãn mác, 1 năm trở lại đây họ lại đặt tiếp món ghẹ sữa. Dù sắm hàng về làm món ăn hay quà biếu, thì lúc bước chân vào chợ Hàn và chợ Cồn, hai chợ trung tâm của chả bò Đà Nẵng, được thành phố xác định là chợ sở hữu đủ các khía cạnh chuyên dụng cho khách du lịch, thì các món hàng thừa sức níu chân du khách, nói cả người khó tính nhất. Giờ thì tôi đã hiểu vì sao bạn tôi bảo “mua hết chợ Hàn rồi”. dùng cho du khách phải chăng hơn nữa Cơ sở hạ tầng sẵn sàng, các người bán hàng thân thiện, hàng trăm mặt hàng đặc sản địa phương và ba miền có mặt, khách du lịch cũng đã từng biết tới chợ Hàn và chợ Cồn, vậy làm thế nào để hoạt động đưa khách đến sở hữu chợ mạnh hơn nữa? Bà Nguyễn Thị Thanh Vân, quyền Trưởng ban quản lý chợ Hàn, cho biết với khoảng 100/800 quầy hàng chủ yếu là hàng lưu niệm và thực phẩm khoa học phục vụ khách du lịch. Bà con tiểu thương vô cùng ý thức về việc này nên ra sức xây dựng hình ảnh của chính mình, đúng theo tiêu chí văn minh thương mại: không chèo kéo, ko nhắc thách sở hữu tầm giá “trên trời”, mang thái độ dùng cho lịch sự. Trong 10 năm, đặc thù là 4 năm trở lại đây, đây là vấn đề “sống còn” của những chợ. Bà Thanh Vân cho rằng việc xây dựng hình ảnh đã khó, mà giữ nó còn khó hơn, do đó bắt buộc những tiểu thương nên phấn đấu, để vấn đề văn minh trong phục vụ khách đi vào thực chất. Trước đây chỉ sở hữu 16 quầy tham gia chương trình Cẩm nang du lịch, và ngày nay với 28 quầy tham gia chương trình du lịch mùa thấp điểm, giảm giá 5-10% trên mỗi sản phẩm. Hiện chợ Hàn đang xây dựng trang web chohandanang.com, đẩy mạnh hơn nữa việc giới thiệu hình ảnh mình cho du khách sắp xa. các ngày này, du khách khi đến sân bay Đà Nẵng sẽ được nhận các tờ giới thiệu quầy hàng, những mặt hàng của 10 hộ bán hàng công nghệ phẩm, đặc sản tại chợ Cồn. Ông Nguyễn Đình Sáu, Trưởng ban quản lý chợ Cồn cho biết trong điều kiện hiện nay, chỉ mang 50 hộ/2.000 hộ kinh doanh tại chợ tham gia vào chương trình chuyên dụng cho du lịch, dọc tuyến đường nội bộ phía đường Hùng Vương. Chợ Cồn đã chuẩn bị sẵn mặt bằng hơn 2.000m2 làm cho chỗ đậu ô-tô, xếp đặt lại bãi xe thồ, chỉ từ tháng 5 đến nay, bà con tiểu thương ghi nhận lượng khách sắm sắm khi đi du lịch tăng lên. tới chợ Hàn hay chợ Cồn ngày nay, nghe tiểu thương nói tiếng Anh sở hữu khách quốc tế là chuyện thường rồi, mấy năm nay bà con thuê hoặc tự học tiếng Trung để trò chuyện sở hữu khách Trung Quốc. Chị Nguyễn Thị Trung (lô một Hùng Vương, chợ Cồn) cười bảo rằng, tiếng Anh chị biết nói lâu rồi, hai năm qua khách Trung Quốc đông, chị chọn hẳn một cuốn sách giao tiếp tiếng Trung về học, “đủ để đề cập với khách về quầy hàng của mình em ạ”. nhiều tiểu thương phản ánh tình trạng 1 số hướng dẫn viên du lịch và tài xế taxi khi dẫn khách tới các quầy ở chợ Hàn đã đòi phí hoa hồng dẫn khách, điều này làm tiểu thương “khó xử” do những mặt hàng phải bán theo giá niêm yết, nay “đội” thêm mức giá bán hàng. Vấn đề này ban quản lý chợ đã từng báo cáo lên Sở Công thương nhưng chưa được giải quyết. Và không chỉ Sở Công thương, Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch mà cả Hiệp hội Taxi bắt buộc ngồi lại có nhau, chọn tiếng nói chung, để không khiến hình ảnh của thành phố du lịch như Đà Nẵng bị méo mó bởi thuận tiện của cá nhân một số người. Ở chợ Cồn, Ban quản lý chợ cấm toàn bộ những người lái xe xích lô du lịch vào chợ khi chở khách tới đây.
