Lễ cúng ông Công ông Táo ngày 23 tháng Chạp là dịp quan trọng để mỗi gia đình tiễn Táo quân về trời, khép lại một năm sinh hoạt trong gian bếp. Bên cạnh lễ vật, cách bày mâm cúng ông Táo cũng được nhiều người quan tâm, bởi bày sao cho đúng, gọn và trang nghiêm sẽ giúp nghi lễ diễn ra trọn vẹn hơn. Bài viết dưới đây hướng dẫn cụ thể cách bày mâm cúng ông Táo theo từng trường hợp, dễ áp dụng cho cả nhà mặt đất và căn hộ chung cư. Mâm cúng ông Táo thường được bày ở đâu? Trước khi bày mâm cúng, gia chủ cần xác định vị trí cúng phù hợp. Thông thường, mâm cúng ông Táo được đặt tại: Khu vực bếp Hoặc bàn thờ gia tiên, nếu gia đình không cúng riêng tại bếp Với nhà chung cư hoặc bếp nhỏ, có thể bày mâm cúng trên một chiếc bàn nhỏ đặt gần bếp, miễn sạch sẽ và ngay ngắn. Cách bày mâm cúng ông Táo đầy đủ, truyền thống Với mâm cúng đầy đủ gồm cơm mặn hoặc cơm chay, cá chép và vàng mã, gia chủ có thể bày theo thứ tự sau: Mâm cơm (các món ăn) đặt ở trung tâm Cá chép sống để trong chậu nước sạch, đặt phía trước mâm cúng Vàng mã, mũ áo ông Táo đặt phía sau hoặc bên cạnh mâm Hương và nến đặt phía trước, ngay ngắn, cân đối Cách bày này giúp mâm cúng rõ ràng, dễ thực hiện nghi lễ và giữ được sự trang nghiêm. Cách bày mâm cúng ông Táo đơn giản, gọn nhẹ Với gia đình không chuẩn bị mâm cơm, mâm cúng đơn giản vẫn có thể bày đầy đủ ý nghĩa. Khi đó, mâm cúng thường gồm hoa quả, hương hoa và vàng mã: Đĩa hoa quả đặt ở giữa mâm Bình hoa đặt lệch một bên, tránh che khuất lễ vật Hương, nến đặt phía trước Vàng mã để gọn gàng phía sau mâm cúng Mâm cúng nên bày thấp, không đặt sát bếp đang nấu để tránh mất sự trang nghiêm. Cách bày mâm cúng ông Táo có cá chép Khi có cá chép, gia chủ cần lưu ý vị trí đặt sao cho hợp lý: Cá chép sống đặt trong chậu nước sạch Đặt phía trước mâm cúng hoặc bên cạnh mâm Không đặt cá chép trực tiếp lên bàn thờ Sau khi cúng xong, cá chép được mang đi phóng sinh để hoàn thiện nghi lễ. Thứ tự bày lễ vật trên mâm cúng ông Táo Để mâm cúng gọn gàng, gia chủ có thể tuân theo nguyên tắc bày từ trong ra ngoài: Phía trong: vàng mã, đồ lễ khô Ở giữa: mâm cơm hoặc hoa quả Phía ngoài: hương, nến, chén nước Cá chép đặt tách riêng, không lẫn vào mâm ăn Cách sắp xếp này giúp mâm lễ rõ ràng, không bị rối mắt. Cách bày mâm cúng ông Táo tại căn hộ chung cư Với căn hộ chung cư, không gian hạn chế, gia chủ có thể bày mâm cúng theo hướng đơn giản hơn: Dùng bàn nhỏ hoặc kệ chắc chắn gần bếp Bày lễ vật vừa đủ, không quá nhiều món Ưu tiên hoa quả, hương hoa, cá chép giấy nếu khó phóng sinh Quan trọng là mâm cúng được đặt ở vị trí sạch sẽ, thuận tiện khi thắp hương. Những điều cần tránh khi bày mâm cúng ông Táo Khi thực hiện cách bày mâm cúng ông Táo, gia chủ nên tránh: Bày mâm cúng lộn xộn, thiếu gọn gàng Đặt mâm ngay sát bếp đang đun nấu Để lễ vật che khuất bát hương Dùng lễ vật không sạch, héo úa Sự chỉn chu trong cách bày thể hiện sự tôn trọng đối với nghi lễ truyền thống. Thời điểm bày mâm và cúng ông Táo Mâm cúng ông Táo thường được bày và cúng: Trong ngày 23 tháng Chạp Có thể cúng sớm hơn nếu gia đình bận rộn Gia chủ nên hoàn thành lễ cúng trước giờ Ngọ (12 giờ trưa) để thuận theo quan niệm dân gian. Kết luận Cách bày mâm cúng ông Táo không cần quá cầu kỳ, nhưng cần gọn gàng, sạch sẽ và đúng vị trí. Dù mâm cúng đầy đủ hay đơn giản, việc sắp xếp lễ vật hợp lý sẽ giúp nghi lễ diễn ra trang nghiêm, thể hiện sự kính lễ và giữ gìn nét đẹp trong phong tục truyền thống của người Việt.
